Filler Expert by RWC Clinic สรุปให้

• สลายฟิลเลอร์หน้าผากใช้เอนไซม์ไฮยาลูโรนิเดส ซึ่งย่อยได้เฉพาะฟิลเลอร์กลุ่มไฮยาลูรอนิก (HA) ใช้กับสารถาวร ฟิลเลอร์ปลอม หรือสารกระตุ้นคอลลาเจนไม่ได้
• การสลายมี 2 แบบ คือ แบบเลือกได้ เช่น เป็นก้อนหรือไม่พอใจรูปทรง และแบบฉุกเฉิน เมื่อฟิลเลอร์อุดหลอดเลือด ซึ่งต้องทำทันที ไม่ใช่รอนัด
• ส่วนใหญ่เริ่มเห็นฟิลเลอร์ยุบภายในไม่กี่ชั่วโมงถึง 1–2 วัน แต่ปริมาณและจำนวนครั้งที่ต้องใช้ต่างกันในแต่ละคน บางรายต้องฉีดซ้ำ
• การสลายมีความเสี่ยงของตัวเอง เช่น บวมช้ำ และอาการแพ้ซึ่งพบได้น้อย ผู้ที่แพ้พิษผึ้งหรือแตนต้องแจ้งแพทย์ก่อน
• ปวดมากขึ้น ผิวซีดหรือเป็นปื้นม่วงคล้ำ หรือตามัวหลังฉีดฟิลเลอร์หน้าผาก คือภาวะที่ต้องกลับพบแพทย์ทันที

สลายฟิลเลอร์หน้าผากคืออะไร เอนไซม์ทำงานอย่างไร?

สลายฟิลเลอร์หน้าผากคือการฉีดเอนไซม์ไฮยาลูโรนิเดส (Hyaluronidase) เข้าไปบริเวณที่มีฟิลเลอร์ HA เอนไซม์จะตัดสายโมเลกุลของไฮยาลูรอนิกให้สั้นลง ฟิลเลอร์ที่เคยจับตัวเป็นเจลจึงเสียโครงสร้าง แล้วร่างกายดูดซึมและกำจัดออกไปตามกระบวนการปกติค่ะ

ควรรู้: เป็นการใช้นอกข้อบ่งใช้ (Off-label) ไฮยาลูโรนิเดสถูกใช้ทางการแพทย์มานานหลายสิบปี ในวงการความงามใช้ทั้งแก้ไขผลลัพธ์ที่ไม่ต้องการ และรักษาภาวะหลอดเลือดอุดตัน แต่ในหลายประเทศการใช้เพื่อสลายฟิลเลอร์ถือเป็นการใช้นอกข้อบ่งใช้ที่ขึ้นทะเบียนไว้ แพทย์จึงควรอธิบายประโยชน์ ความเสี่ยง และขอความยินยอมก่อนทุกครั้ง

อ่านต่อ: ฟิลเลอร์หน้าผาก: กายวิภาค ความเสี่ยง และทางเลือก

ฟิลเลอร์ชนิดไหนสลายได้ ชนิดไหนสลายไม่ได้?

เอนไซม์ย่อยได้เฉพาะไฮยาลูรอนิก ผลจึงขึ้นกับว่าสิ่งที่ฉีดไว้คืออะไรค่ะ

แม้เป็นฟิลเลอร์ HA เหมือนกัน แต่แต่ละรุ่นมีความหนาแน่นและการเชื่อมโมเลกุลต่างกัน บางรุ่นจึงสลายได้ช้ากว่าหรือต้องใช้เอนไซม์มากกว่า นี่คือเหตุผลที่ไม่มีใครรับประกันได้ว่าจะสลายหมดในครั้งเดียวค่ะ

เมื่อไหร่ต้องสลายฟิลเลอร์หน้าผาก?

เหตุผลในการสลายแบ่งได้เป็นกลุ่มที่ต่างกันมากในเรื่องความเร่งด่วนค่ะ

สาเหตุที่ทำให้ฟิลเลอร์หน้าผากเป็นก้อนหรือเป็นคลื่นที่พบบ่อย วางฟิลเลอร์ตื้นเกินไป ใช้ฟิลเลอร์ที่เนื้อไม่เหมาะกับตำแหน่ง ฉีดปริมาณมากในพื้นที่จำกัด และการกดหรือนวดบริเวณที่ฉีดในช่วงแรก

อาการเตือนที่ต้องกลับพบแพทย์ทันที

1. ปวดมากขึ้นเรื่อย ๆ แทนที่จะค่อย ๆ ดีขึ้น
2. ผิวซีดขาว หรือเป็นปื้นสีม่วงคล้ำคล้ายลายร่างแห บริเวณที่ฉีดหรือใกล้เคียง
3. ตามัว มองเห็นผิดปกติ หรือปวดตา
4. มีไข้ บวมแดงร้อนมากขึ้น หรือมีหนอง

ภาวะหลอดเลือดอุดตันต่างจากการสลายแบบเลือกได้โดยสิ้นเชิง แนวทางทางการแพทย์แนะนำให้ใช้เอนไซม์ปริมาณสูงและซ้ำเป็นระยะจนเลือดกลับมาเลี้ยงผิว คลินิกที่ฉีดฟิลเลอร์จึงควรมีเอนไซม์และแนวทางรับมือพร้อมใช้ทันทีค่ะ

ทำไมการสลายฟิลเลอร์หน้าผากต้องระวังเป็นพิเศษ?

• หลอดเลือดเหนือคิ้วเชื่อมกับหลอดเลือดของดวงตา ทำให้หน้าผากและหว่างคิ้วเป็นบริเวณเสี่ยงต่อภาวะหลอดเลือดอุดตันมากกว่าหลายจุดบนใบหน้า
• ฟิลเลอร์มักอยู่ลึกชิดกระดูก การฉีดเอนไซม์ให้ถึงตำแหน่งฟิลเลอร์จริงจึงต้องอาศัยความเข้าใจชั้นของหน้าผาก บางคลินิกใช้อัลตราซาวด์ช่วยหาตำแหน่งและชั้นของฟิลเลอร์
• ฟิลเลอร์ที่เคลื่อนลงมา มักไปสะสมบริเวณเหนือคิ้ว ซึ่งต้องระวังหลอดเลือดและเส้นประสาทเป็นพิเศษ

อ่านต่อ: กายวิภาคและความเสี่ยงของหน้าผากแบบละเอียด

ก่อนสลายฟิลเลอร์หน้าผาก แพทย์ต้องรู้อะไรบ้าง?

ข้อมูลยิ่งครบ แพทย์ยิ่งเลือกวิธีและปริมาณเอนไซม์ได้ตรงขึ้นค่ะ ควรเตรียมข้อมูลเหล่านี้ไปด้วย

• ยี่ห้อและรุ่นของฟิลเลอร์ ถ้ามี ให้นำกล่องหรือรูปถ่ายกล่องไปด้วย
• เลข Lot (Batch Number) จากสติกเกอร์หรือกล่อง
• ปริมาณที่ฉีด (cc) และตำแหน่งที่ฉีด
• ฉีดมานานเท่าไร และเคยสลายหรือฉีดเพิ่มมาแล้วหรือไม่
• ประวัติแพ้ โดยเฉพาะแพ้พิษผึ้งหรือแตน และแพ้ยา
• โรคประจำตัวและยาที่ใช้ รวมถึงยาต้านการแข็งตัวของเลือด

ถ้าไม่ทราบว่าเคยฉีดสารอะไร แพทย์จะประเมินจากการตรวจร่างกาย และอาจใช้อัลตราซาวด์ช่วยดูลักษณะและตำแหน่งของสาร เพราะถ้าไม่ใช่ HA การฉีดเอนไซม์จะไม่ได้ผล

โดยทั่วไปการสลายประกอบด้วยการทำความสะอาดผิว ฉีดเอนไซม์ในตำแหน่งที่มีฟิลเลอร์ และนวดเบา ๆ ให้เอนไซม์กระจาย ใช้เวลาไม่นาน รายละเอียดขั้นตอนและค่าใช้จ่ายของแต่ละคลินิกต่างกัน อ่านขั้นตอนที่ RWC Clinic ได้ที่ ฉีดสลายฟิลเลอร์หน้าผาก

สลายฟิลเลอร์หน้าผาก เห็นผลเมื่อไร ต้องฉีดซ้ำไหม?

เอนไซม์เริ่มทำงานตั้งแต่หลังฉีด ส่วนใหญ่จะเห็นฟิลเลอร์ยุบลงภายในไม่กี่ชั่วโมงถึง 1–2 วัน และอาจยุบต่อเนื่องได้อีกหลายวันค่ะ แต่ระยะเวลาไม่ตายตัว ขึ้นกับปัจจัยเหล่านี้

หลายคนจบในครั้งเดียว แต่บางรายต้องฉีดซ้ำ แพทย์มักนัดประเมินหลังยุบบวมก่อนตัดสินใจฉีดเพิ่ม เพื่อไม่ให้สลายมากเกินจำเป็น

สลายแล้วฉีดฟิลเลอร์ใหม่ได้เมื่อไร?

แพทย์ส่วนใหญ่ให้รอจนอาการบวมจากการสลายยุบหมด และประเมินรูปทรงจริงของหน้าผากก่อน โดยทั่วไปมักรอราว 1–2 สัปดาห์ ขึ้นกับปริมาณที่สลายและสภาพผิวค่ะ การเติมเร็วเกินไปอาจทำให้ประเมินปริมาณผิด หรือเอนไซม์ที่ยังเหลืออยู่ย่อยฟิลเลอร์ใหม่ได้

สลายฟิลเลอร์หน้าผากมีความเสี่ยงอะไรบ้าง?

การสลายเป็นหัตถการที่ใช้กันแพร่หลาย และส่วนใหญ่มีเพียงอาการเล็กน้อยค่ะ แต่ก็มีความเสี่ยงที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ

อาการแพ้พบได้บ่อยแค่ไหน ในการสำรวจผู้ฉีดฟิลเลอร์ 264 คนในปี 2024 ส่วนใหญ่ (92%) ไม่เคยพบอาการแพ้เฉียบพลันจากเอนไซม์ และผู้ที่เคยพบอาการแพ้รุนแรงมีราว 1% แสดงว่าพบได้น้อย แต่ไม่ใช่ไม่มี คลินิกจึงควรมียาและอุปกรณ์รับมือภาวะแพ้พร้อมเสมอค่ะ

ผู้ที่ต้องแจ้งแพทย์ก่อนสลาย

• เคยแพ้พิษผึ้งหรือแตน เพราะเอนไซม์มีโครงสร้างใกล้เคียงกับส่วนประกอบในพิษ แพทย์อาจพิจารณาทดสอบก่อน หรือเลือกแนวทางอื่น
• เคยแพ้ไฮยาลูโรนิเดสมาก่อน
• ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร
• มีก้อนอักเสบหรือการติดเชื้อบริเวณที่จะสลาย แพทย์อาจต้องรักษาการอักเสบร่วมด้วย

ในภาวะหลอดเลือดอุดตันที่เป็นเรื่องฉุกเฉิน แพทย์จะชั่งประโยชน์กับความเสี่ยงแตกต่างจากการสลายแบบเลือกได้ เพราะการรักษาช้าอาจเกิดผลเสียที่ร้ายแรงกว่า

ดูแลตัวเองหลังสลายฟิลเลอร์หน้าผากอย่างไร?

อ่านต่อ: การดูแลตัวเองหลังฉีดฟิลเลอร์

สรุป

สลายฟิลเลอร์หน้าผากด้วยเอนไซม์ไฮยาลูโรนิเดสใช้ได้กับฟิลเลอร์ HA เท่านั้น ใช้แก้ไขได้ทั้งปัญหาก้อน คลื่น หรือรูปทรงที่ไม่ต้องการ และเป็นการรักษาหลักเมื่อฟิลเลอร์อุดหลอดเลือด ผลส่วนใหญ่เริ่มเห็นภายในไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วัน แต่ปริมาณและจำนวนครั้งต่างกันในแต่ละคน และการสลายเองก็มีความเสี่ยง เช่น อาการแพ้ซึ่งพบได้น้อย สิ่งที่ช่วยให้ผลออกมาดีคือการให้ข้อมูลฟิลเลอร์เดิมครบ แจ้งประวัติแพ้ และทำกับแพทย์ที่เข้าใจกายวิภาคหน้าผากค่ะ

แหล่งอ้างอิง

1. King M, Convery C, Davies E. The Use of Hyaluronidase in Aesthetic Practice (v2.4). J Clin Aesthet Dermatol. 2018;11(6):E61–E68. อ่านฉบับเต็ม
2. Murray G, Convery C, Walker L, Davies E. Guideline for the Safe Use of Hyaluronidase in Aesthetic Medicine, Including Modified High-dose Protocol. J Clin Aesthet Dermatol. อ่านฉบับเต็ม
3. Currie E, et al. The Use of Hyaluronidase in Aesthetic Practice: A Comparative Study of Practitioner Usage in Elective and Emergency Situations. Aesthet Surg J. 2024. doi:10.1093/asj/sjae009. อ่านฉบับเต็ม
4. DeLorenzi C. New High Dose Pulsed Hyaluronidase Protocol for Hyaluronic Acid Filler Vascular Adverse Events. Aesthet Surg J. 2017;37(7):814–825.

ผลลัพธ์ของการรักษาขึ้นอยู่กับสภาพผิวและร่างกายของแต่ละบุคคล ควรเข้ารับคำปรึกษาจากแพทย์ก่อนตัดสินใจเข้ารับบริการ